علت خم ناپذیری یا شکست میلگرد هنگام خمکاری چیست؟

شکست میلگرد هنگام خمکاری یکی از مشکلات متداول در حین عملیات پروژه است که به دلایل مختلفی اتفاق می افتد. میلگردهای فولادی در واقع همان آرماتورهای مقاومی هستند که ابتدا در فونداسیون هر سازه، همراه با بتن استفاده می شوند و تضمین کننده دوام و مقاومت پایه هستند. ترکیب بتن و فولاد، اسکلت بندی مستحکم را برای سازه مورد نظر در هر شرایط فرآهم می کند، بر همین اساس است که انتخاب میلگرد فولادی باکیفیت از بهترین گریدها اهمیت زیادی دارد.

با اینکه می دانیم میلگرد فولادی جزو متریال پرکاربرد و پرمصرف در هر پروژه ساخت و ساز است، اما عدم توجه به جزئیات طرح اجرایی یا ویژگی ها و مشخصات میلگرد می تواند منجر به بروز حوادث یا خسارت ها در طی عملیات شود. یکی از مواردی که در خرید میلگرد فولادی بسیار اهمیت دارد این است که نیاز یک پروژه بخصوص، کدام یک از انواع میلگرد آجدار یا ساده در چه ابعاد و اندازه هایی است. این معیارها هستند که مشخص می کنند قطر و طول و خصوصیات فیزیکی – مکانیکی میلگرد چگونه است و چقدر در برابر نیروهای کششی و تنشی مقاومت می کند.

با این مقدمه می خواهیم به یکی از موضوعات بسیار مهم در حوزه میلگردهای فولادی در پروژه های ساخت و ساز بپردازیم که اگر کمتر مورد توجه قرار بگیرد، چیزی جز خسارت ها و آسیب ها و تحمیل هزینه های هنگفت، به دنبال نخواهد داشت!

و آن مطلب بسیار مهم، ” شکست میلگرد هنگام خمکاری” و بررسی علت ها و عوامل ایجاد آن است… پس بدیهی است که مطالعه نکات مهم در این باره برایتان جالب توجه و مفید باشد.

چه عواملی باعث شکست میلگرد هنگام خمکاری می شوند؟

میلگرد فولادی در سایزهای مختلف به عنوان آرماتور استفاده می شوند. در فونداسیون هر پروژه ساختمان سازی یا عمرانی نظیر پل سازی یا سدسازی می توانید انواع میلگردهای ساده و آجدار را ببینید که اسکلت محکمی را ایجاد می کنند. اما گاهی بنابر دلایلی ممکن است میلگردها در حین کار دچار شکست خوردگی و ترک شوند؛ که این اتفاق به ویژه موقع خمکاری میلگرد، بیشتر رخ می دهد!

علت شکست میلگرد هنگام خمکاری در واقع مربوط به عواملی است با خواص مواد اولیه و ساختار میلگرد، نحوه کار با آن و جابه جایی و نوع عملیات خمکاری در ارتباط است. چند عامل مهم به عنوان اصلی ترین دلایل خم ناپذیری یا شکست میلگرد هنگام خمکاری عنوان شده است که در قسمت زیر به آنها پرداخته ایم:

1- کیفیت مواد اولیه

کیفیت مواد اولیه در ساخت و همچنین گرید میلگردها نقش مهمی در حفظ کیفیت محصول نهایی و افزایش مقاومت آن ایفا می کنند. میلگرد فولادی درجه یک و مرغوب قطعاً استحکام لازم را هنگام خمکاری ارائه می دهد؛ اما میلگردهای درجه 2 و 3 یا میلگرد فولادی که از مواد اولیه با ناخالصی های قابل توجه ساخته شده باشند، خواص مقاومتی لازم و مناسب را ندارند و بیشتر احتمال وجود دارد که هنگام عملیات خمکاری، مستعد شکستن باشند.

2- عدم نگهداری صحیح

دومین علت شکست میلگرد هنگام خمکاری این است که این متریال، توان و مقاومت کششی خود را از دست داده اند؛ عواملی مانند جابه جایی نادرست، نگهداری و انبار کردن میلگردها در مکان نامناسب، تماس میلگرد با زمین یا رطوبت زیاد و یا در معرض تغییرات دمایی شدید، همگی می توانند میلگردها را شکننده تر کنند؛ پس وقتی کارگران مشغول خمکاری میلگرد می شوند، بلافاصله پس از قرار گرفتن در معرض نیروهای خمشی، احتمال ترک خوردن و شکستن بیشتری برای آن ها وجود دارد.

3- تکنیک های نامناسب در عملیات خمکاری

علت دیگر که در اثر آن، شکست میلگردها هنگام خمکاری اتفاق می افتد، به کار بردن تکنیک های نامناسب در طول عملیات خمکاری است. خم کردن میلگرد ساده یا آجدار به مهارت و تجربه و البته استفاده از تجهیزات و ابزارهای مناسب دارد؛ اگر شعاع خمش خیلی بسته و تنگ باشد، یا اگر نیروی وارده برای خمکاری، بیش از حد توان میلگردها باشد، می تواند از آستانه مقاومت تسلیم میلگرد، فراتر رود و باعث شکستی ها شود. کارگرانی که به این نکات بسیار مهم و ریز توجهی نداشته باشند، بی شک، آسیب های زیادی به میلگردها خواهند زد.

4- وجود نقص های ذاتی در میلگرد

میلگردهای باکیفیت، کمتر دارای نقص و عیوب ذاتی هستند اما گاهی این عوامل، اجتناب ناپذیر می شوند! هرگونه نقص یا عیب در میلگردها، مانند نقص ساختاری، ترک های ریز یا حفره ها، همگی عواملی هستند که می توانند تنش را متمرکز کرده و هنگام خمکاری باعث شکست میلگردها شوند. همین نقص های به ظاهر ناچیز و کوچک، به مرور زمان گسترش یافته و منجر به شکست ناگهانی ساختار میلگرد می شوند!

5- خستگی میلگرد

خستگی یکی از عوامل ناشی از فشارهای محیطی است که نیروی مازاد را بر ساختار میلگردها وارد می کند و به تدریج موجب کاهش مقاومت متریال می شود. خم شدن مکرر میلگرد، یا خمکاری پس از یک تنش قبلی (مثلاً خم کردن و صاف کردن مجدد میلگرد)، می توانند باعث ایجاد خستگی در میلگرد شوند. خستگی به مرور زمان، متریال را ضعیف می کند و در نهایت منجر به شکست حین عملیات خمکاری می شود!

6- خوردگی

خوردگی یکی از مخرب ترین پدیده های طبیعی برای همه فلزات در صنعت است. میلگردهای فولادی نیز از این آسیب ها در امان نیستند! اگر سطوح میلگرد دچار خوردگی شود، سطح مقطع و مقاومت آن کاهش پیدا می کند، پس ساختار آن به تدریج ضعیف تر می شود و حین خمکاری، مستعد شکست خواهد شد. خوردگی ابتدا به صورت اثرات بسیار ریز و نامحسوس روی میلگرد اتفاق می افتد و سپس گسترش پیدا می کند. با نگهداری و انبار کردن صحیح میلگردها می توان تا حد زیادی از این آسیب جلوگیری کرد.

7- انبارداری نادرست و غیر اصولی

انبارداری نادرست و غیر اصولی، جابه جایی غیر صحیح میلگردها در حین حمل یا نگهداری و عدم توجه به وضعیت مناسب چیدن میلگردها روی همدیگر، عواملی هستند که منجر به آسیب های فیزیکی حین خمکاری می شوند؛ زیرا اقدامات غیر اصولی موجب شده که آستانه مقاومت میلگرد کاهش پیدا کند و هنگام خمکاری، بیشتر مستعد شکست باشد.

بررسی رفتار انواع میلگرد فولادی حین عملیات خمکاری

اکنون که دانستید علت های شکست میلگرد هنگام خمکاری چیست، قطعاً این سوال در ذهنتان نقش بسته که از میان انواع میلگرد ساده و آجدار، کدام گریدها بیشتر مستعد شکست هستند و یا اینکه هر گرید چه رفتاری در برابر عملیات خمکاری از خود نشان می دهند. این موضوعی است که در این قسمت از بحث درباره اش صحبت می کنیم.

میلگرد A1 همان میلگرد ساده است و به دلیل محتوای کمتر کربن، مقاومت کششی و تسلیم بالاتری دارد، بنابراین، دوام بیشتری در عملیات خمکاری نشان می دهد. این میلگرد در حقیقت، خاصیت انعطاف پذیری خوبی داشته و کمترین آسیب را در خمکاری می بیند.

میلگرد A2 و A3 و A4، گریدهایی از میلگرد آجدار هستند که به دلیل تفاوت در محتوای کربن، بیشتر مستعد شکست حین خمکاری می باشند؛ البته میلگرد A4 نسبت به دو گرید میلگرد A2 و A3، استحکام بهتری دارد و کمتر دچار شکست حین خمکاری می شود. در میان انواع گریدها، میلگرد A3 به دلیل محتوای کربن بیشتر، بسیار شکننده و آسیب پذیر است و ممکن است حین جوشکاری یا خمکاری، متلاشی شود.

نکات مهم برای جلوگیری از شکست میلگرد در خمکاری

• گرید میلگرد فولادی را متناسب با نوع پروژه انتخاب کنید.
• خمکاری میلگردها باید با ابزارهای مناسب، از طریق تکنیک های اصولی و به دست کارگران ماهر و باتجربه انجام گیرد.
• از خمکاری مجدد میلگردها خودداری کنید.
• هرگز میلگرد را بیشتر از آستانه تسلیم و توان کششی آن، در زاویه غیر متعارف خم نکنید.
• میلگرد را با یک نگهدارنده مناسب در جای خود محکم کرده و سپس آن را با استفاده از دستگاه خم کن هیدرولیک، در زاویه استاندارد خم کنید.
• قبل از شروع عملیات خمکاری، به توصیه ها و پیشنهادهای مهندسین توجه کنید.

جمع بندی و نتیجه گیری

خمکاری میلگردهای فولادی یکی از انواع عملیاتی است که در هر پروژه انجام می گیرد اما گاهی می تواند آسیب زننده باشد و منجر به شکست میلگردها شود. با انتخاب درست بهترین گرید میلگرد برای انواع پروژه ها می توانید از شکست آنها جلوگیری کنید. با حذف عوامل مخرب و آسیب زننده به مقاومت میلگرد، بی شک هم کیفیت و دوام آنها تضمین می شود و هم رفتار استاندارد در هر نوع عملیات ساخت و ساز را نشان خواهند داد.

شرکت صنعت تجارت پردیس آذربایجان، تولید کننده انواع میلگرد آجدار و ساده در ایران است. ظرفیت های این کارخانه برای پوشش دهی بازار داخل و البته صادرات میلگرد آجدار و ساده در بهترین وضعیت قرار دارد. همچنین می توانید شمش فولادی باکیفیت را در حجم دلخواه از این شرکت خریداری کنید. جهت استعلام قیمت میلگرد و شمش فولادی با کارشناسان فروش در ارتباط باشید.